Αιμαγγειώματα: Αίτια, Διάγνωση & Θεραπεία  

Τα αιμαγγειώματα είναι οι συχνότερες καλοήθεις αγγειακές βλάβες που εμφανίζονται στα βρέφη, προκαλώντας συχνά εύλογη ανησυχία στους γονείς. Αν και τις περισσότερες φορές είναι ακίνδυνα και υποχωρούν από μόνα τους, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να συνδέονται με αισθητικές ή και λειτουργικές επιπλοκές. Η έγκαιρη αναγνώριση και αξιολόγησή τους είναι καθοριστικής σημασίας για την υγεία και την ανάπτυξη του παιδιού. Σε αυτό το άρθρο, θα ανακαλύψετε τι ακριβώς είναι τα αιμαγγειώματα στα παιδιά, ποια είναι τα είδη και τα σημεία εμφάνισής τους, πότε απαιτείται παρέμβαση και ποιες είναι οι πλέον ενδεδειγμένες θεραπείες. Εάν είστε γονέας και αναζητάτε έγκυρη πληροφόρηση από εξειδικευμένο παιδοαιματολόγο, διαβάστε παρακάτω όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε.

Τι είναι τα αιμαγγειώματα;

Τα αιμαγγειώματα είναι καλοήθεις αγγειακοί όγκοι που προκύπτουν από τον υπερβολικό και άτακτο πολλαπλασιασμό των αιμοφόρων αγγείων σε κάποιο σημείο του σώματος και κυρίως στο δέρμα. Πρόκειται για τις συχνότερες αγγειακές ανωμαλίες της βρεφικής ηλικίας. Αν και η ακριβής αιτιολογία τους παραμένει ασαφής, θεωρείται ότι εμπλέκονται αγγειογενετικοί και γενετικοί μηχανισμοί.

Τα περισσότερα αιμαγγειώματα εμφανίζονται κατά τις πρώτες εβδομάδες ζωής ενός παιδιού, αν και μπορεί να είναι ήδη παρόντα με τη μορφή μιας ελαφράς ερυθρότητας ή μικρής ροδόχροης κηλίδας κατά τη γέννηση. Στη φάση του πολλαπλασιασμού –που συνήθως διαρκεί ως τον 6. με 9. μήνα ζωής (σπανιότερα περισσότερο)– τα αιμαγγειώματα αναπτύσσονται ραγδαία σε μέγεθος και ένταση χρώματος. Στην ηλικία των 3 μηνών τα επιφανειακά αιμαγγειώματα έχουν προσλάβει περίπου το 80% του τελικού μεγέθους τους. Μετά την περίοδο αυτή, εισέρχονται σε μια μεταβατική φάση χωρίς καθορισμένη διάρκεια και έπειτα ακολουθεί η φάση της υποστροφής, κατά την οποία αρχίζουν να μειώνονται σταδιακά σε μέγεθος και αγγειακή πυκνότητα. Η υποστροφή μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια, με την βελτίωση να κορυφώνεται για το 80-90% των αιμαγγειωμάτων μέχρι την ηλικία των 4 ετών. Σε μεγάλα αιμαγγειώματα η περίοδος υποστροφής μπορεί να διαρκέσει ως και 8-10 χρόνια.

Πόσο συχνά εμφανίζονται τα αιμαγγειώματα;

Τα αιμαγγειώματα εμφανίζονται περίπου στο 4-5% των νεογνών. Εμφανίζονται συχνότερα στα κορίτσια απ’ ό,τι στα αγόρια, με αναλογία περίπου 3:1. Η συχνότητά τους αυξάνεται σημαντικά σε πρόωρα νεογνά και σε νεογνά με χαμηλό βάρος γέννησης. Σε βρέφη με πολύ χαμηλό βάρος (<1000g), η επίπτωση μπορεί να φτάσει ως και το 30%. Η προδιάθεση αυτή πιθανότατα σχετίζεται με αγγειογενετικούς μηχανισμούς που ενεργοποιούνται σε συνθήκες υποξίας ή ανωριμότητας του αγγειακού συστήματος.

Τύποι αιμαγγειωμάτων

Τα αιμαγγειώματα ταξινομούνται κυρίως με βάση το βάθος τους στο δέρμα και την έκτασή τους. Ανάλογα με το βάθος εντόπισης, διακρίνονται σε:

  • Επιπολής αιμαγγειώματα: Εμφανίζονται στην επιδερμίδα και χαρακτηρίζονται από έντονο ερυθρό χρώμα, συχνά αναφέρονται ως «αιμαγγειώματα τύπου φράουλας» λόγω της εξωτερικής τους όψης.
  • Εν τω βάθει αιμαγγειώματα: Αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια του δέρματος, έχουν συνήθως μπλε-ιώδες χρώμα και ενδέχεται να προκαλούν εξόγκωμα χωρίς επιφανειακή ερυθρότητα.
  • Μικτά αιμαγγειώματα: Συνδυάζουν στοιχεία τόσο των επιφανειακών όσο και των εν τω βάθει αιμαγγειωμάτων, με σύνθετη κλινική εικόνα.

Με βάση την κατανομή και την έκταση, διακρίνονται σε:

  • Εντοπισμένα αιμαγγειώματα: Περιορίζονται σε μία μικρή, σαφώς οριοθετημένη περιοχή του σώματος.
  • Τμηματικά αιμαγγειώματα: Καλύπτουν εκτενέστερες περιοχές του σώματος, ακολουθώντας συχνά δερμοτομιακή ή νευροδερματική κατανομή, και συνδέονται συχνότερα με σύνδρομα ή επιπλοκές.
  • Πολυεστιακά αιμαγγειώματα: Αποτελούνται από πολλαπλές βλάβες σε διαφορετικά σημεία του σώματος. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να σχετίζονται με εσωτερικά (π.χ. ηπατικά) αιμαγγειώματα και απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.

Πού εμφανίζονται συνήθως τα αιμαγγειώματα;

Τα αιμαγγειώματα εντοπίζονται συχνότερα σε περιοχές του σώματος με αυξημένη αιμάτωση και έκθεση, γεγονός που εξηγεί τη συχνή εμφάνισή τους στο πρόσωπο, όπου παρατηρείται περίπου στο 60% των περιπτώσεων. Άλλες κοινές εντοπίσεις περιλαμβάνουν το κεφάλι και τον αυχένα (25%), την πλάτη (10%) και τον κορμό (8%). Σε μικρότερο ποσοστό (5%), εντοπίζονται σε περιοχές με δερματικές πτυχώσεις όπως οι μασχάλες και η βουβωνική χώρα. Η θέση εμφάνισης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα αιμαγγειώματα σε ευαίσθητα ή λειτουργικά ανατομικά σημεία —όπως τα μάτια, τα χείλη ή η αναπνευστική οδός— μπορεί να προκαλέσουν όχι μόνο αισθητικές ανησυχίες αλλά και σοβαρές λειτουργικές επιπλοκές, απαιτώντας προσεκτική παρακολούθηση και πιθανή θεραπευτική παρέμβαση.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις για το παιδί;

Τα περισσότερα αιμαγγειώματα είναι καλοήθη και υποχωρούν χωρίς να αφήνουν σημάδια. Ωστόσο, ορισμένα μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές, ειδικά όταν έχουν μεγάλο μέγεθος ή βρίσκονται σε ευαίσθητες ανατομικές περιοχές. Πιθανές επιπτώσεις περιλαμβάνουν:

  • Λειτουργικές διαταραχές: Όταν το αιμαγγείωμα εντοπίζεται κοντά στα μάτια, μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της όρασης ή να προκαλέσει αμβλυωπία ή στραβισμό. Σε περιπτώσεις εντοπισμού στην περιοχή του λάρυγγα ή της τραχείας, μπορεί να περιορίσει την αναπνευστική λειτουργία και να προκαλέσει βραχνάδα ή δύσπνοια.
  • Δερματικές επιπλοκές: Αιμαγγειώματα που υπόκεινται σε συνεχή τριβή ή πίεση (π.χ. στη γεννητική ή τραχηλική περιοχή) ενδέχεται να παρουσιάσουν εξέλκωση, αιμορραγία ή επιμόλυνση.
  • Μόνιμες αισθητικές αλλοιώσεις: Επιφανειακά ή εκτεταμένα αιμαγγειώματα σε εμφανείς περιοχές του σώματος, όπως το πρόσωπο, μπορούν να αφήσουν ουλές, υπολειμματική ερυθρότητα ή ανομοιομορφία στην υφή του δέρματος μετά την υποστροφή.
  • Ψυχοκοινωνικές συνέπειες: Η παρουσία ενός ορατού αιμαγγειώματος, ιδιαίτερα στην ηλικία όπου το παιδί ξεκινά την κοινωνική αλληλεπίδραση, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμηση και την ψυχολογική κατάσταση του, οδηγώντας ενδεχομένως σε άγχος, κοινωνική απόσυρση ή αισθήματα ντροπής.

Αιμαγγειώματα – Θεραπεία

Αν και τα περισσότερα αιμαγγειώματα υποστρέφουν σταδιακά χωρίς να απαιτούν ενεργή θεραπευτική παρέμβαση, σε περιπτώσεις που παρατηρούνται επιπλοκές ή αυξημένος κίνδυνος – λόγω της ταχείας ανάπτυξης, του μεγέθους ή της ανατομικής τους θέσης – η έγκαιρη και στοχευμένη αντιμετώπιση είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη σοβαρών επιπτώσεων. Οι βασικές θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

  • Συστηματική φαρμακευτική αγωγή: Η προπρανολόλη, ένας β-αναστολέας, αποτελεί τη θεραπεία πρώτης γραμμής για τα συμπτωματικά ή ταχέως αναπτυσσόμενα αιμαγγειώματα. Χορηγείται από το στόμα και έχει αποδειχθεί πως μειώνει σημαντικά τόσο το μέγεθος όσο και την αγγείωση τους, με πολύ καλή ανεκτικότητα στις περισσότερες περιπτώσεις.
  • Τοπική φαρμακευτική αγωγή: Προπρανολόλη ή τιμολόλη (επίσης β-αναστολέας), εφαρμόζονται τοπικά σε μορφή γέλης ή διαλύματος σε περιπτώσεις μικρών και επιφανειακών αιμαγγειωμάτων. Ωστόσο υπάρχουν ελλιπή στοιχεία όσον αφορά τη δραστικότητα αυτής της μορφής θεραπείας. Θα πρέπει να αποφεύγεται η τοπική θεραπεία σε αιμαγγειώματα που συναντώνται στις πτυχές του σώματος, κοντά σε βλεννογόνους ή σε περιπτώσεις εξέλκωσης.
  • Θεραπεία με Nd:YAG–Laser: Το Nd:YAG-Laser, με μεγαλύτερο βάθος διείσδυσης, θα πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε περιπτώσεις αντένδειξης στην προπρανολόλη, στη σπάνια περίπτωση μη ανταπόκρισης σε αυτή τη θεραπεία ή σε περιπτώσεις άρνησης συστηματικής θεραπείας. Χρησιμοποιείται διαδερμικά ή ενδοτραχειακά π.χ. σε ενδοτραχειακά βρεφικά αιμαγγειώματα. Αυτή η διαδικασία απαιτεί γενική αναισθησία. Στόχος της θεραπείας μπορεί να είναι η μείωση του όγκου των πολύ μεγάλων αιμαγγειωμάτων πριν τη χειρουργική επέμβαση.
  • Χειρουργική παρέμβαση: Ενδείκνυται σε σπάνιες περιπτώσεις, όπως όταν το αιμαγγείωμα προκαλεί λειτουργικές διαταραχές, απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές ή δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική θεραπεία.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης εξατομικεύεται με βάση την ηλικία του παιδιού, τον τύπο, το μέγεθος, την εντόπιση του αιμαγγειώματος και την ύπαρξη σχετικών επιπλοκών. Η διεπιστημονική προσέγγιση με τη συμβολή παιδιάτρων, παιδοδερματολόγων και παιδοαιματολόγων είναι συχνά απαραίτητη για το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Πότε πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια

Η άμεση αξιολόγηση από έναν ειδικό είναι απαραίτητη στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • Όταν το αιμαγγείωμα εντοπίζεται στο πρόσωπο ή σε ευαίσθητες περιοχές όπως είναι τα βλέφαρα, τα χείλη, η ρινική ή η ωτική περιοχή.
  • Όταν παρατηρείται ταχεία ανάπτυξη της βλάβης ή έντονη αλλαγή στο χρώμα, την υφή ή το σχήμα της.
  • Όταν υπάρχουν σημεία επιπλοκών όπως εξέλκωση, αιμορραγία, φλεγμονή ή εκροή υγρού.
  • Όταν οι βλάβες είναι πολλές σε αριθμό.
  • Όταν η βλάβη προκαλεί πόνο, λειτουργική δυσχέρεια ή εμφανή δυσφορία στο παιδί.
  • Όταν επηρεάζονται βασικές λειτουργίες όπως η όραση, η αναπνοή, η σίτιση ή η ακοή.
  • Όταν η εντόπιση ή το μέγεθος του αιμαγγειώματος ενδέχεται να έχει σημαντικό αισθητικό ή ψυχοκοινωνικό αντίκτυπο στο παιδί.

Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας

Τα αιμαγγειώματα στα παιδιά, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθη, ενδέχεται σε κάποιες περιπτώσεις να συνδέονται με σοβαρότερες επιπλοκές που απαιτούν εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση. Ο Δρ. Χρήστος Ζωγράφος είναι Παιδίατρος με εκπαίδευση σε κορυφαία νοσοκομεία της Γερμανίας. Με εξειδίκευση στην παιδοαιματολογία και παιδοογκολογία προσφέρει εξατομικευμένες λύσεις πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας, με υψηλή επιστημονική κατάρτιση και σεβασμό στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

📍 Μην περιμένετε να εμφανιστούν επιπλοκές για να ζητήσετε βοήθεια. Αξιολογούμε κάθε περιστατικό με υπευθυνότητα και επιστημονική ακρίβεια, παρέχοντας στο παιδί σας την εξατομικευμένη φροντίδα που του αξίζει.

📞 Επικοινωνήστε σήμερα με το ιατρείο μας και κλείστε ραντεβού για πλήρη παιδιατρικό έλεγχο ή εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση. Είμαστε δίπλα σας για κάθε σας απορία.

Leave a reply